برای توسعه وباپلیکیشنهای مبتنی بر پایتون، سه فریمورک بسیار رایج وجود دارد: Django، Flask و FastAPI. هر کدام از این فریمورکها مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند. در ادامه به بررسی و مقایسه این سه فریمورک میپردازیم.
Django چیست؟
Django یک فریمورک وب متنباز و رایگان است که بر پایه معماری Model-Template-View (MTV) طراحی شده است. این فریمورک توسط Adrian Holovaty و Simon Willison در سال 2003 ایجاد شد و به دلیل ساختار قوی و امکانات گسترده، یکی از محبوبترین فریمورکها برای توسعه وبسایتهای پیچیده مبتنی بر پایگاه داده است. از Django در وبسایتهایی مانند Instagram، Mozilla و Clubhouse استفاده میشود. ویژگیهای اصلی Django شامل کاهش کدنویسی تکراری، قابلیت استفاده مجدد و توسعه سریع است.
Flask چیست؟
Flask یک میکروفریمورک وب است که در زبان Python توسعه یافته است. Flask به عنوان یک Microframework شناخته میشود زیرا نیازی به کتابخانهها یا ابزارهای اضافه ندارد و توسعهدهنده میتواند بر اساس نیاز پروژه، ابزارهای جانبی را اضافه کند. هدف اصلی Flask، توسعه اپلیکیشنهای سبک با امکانات پایه و ساده به روشی سریع و قابل فهم است. Flask بر پایه Werkzeug، Jinja2، MarkupSafe و ItsDangerous ساخته شده است که همگی بخشی از پروژههای Pallets هستند.
FastAPI چیست؟
FastAPI یک فریمورک مدرن، سریع و قدرتمند برای ساخت API و وباپلیکیشنهای Python است. این فریمورک از نسخههای Python 3.6+ پشتیبانی میکند و یکی از سریعترین چارچوبهای پایتون محسوب میشود. FastAPI با استفاده از تایپهینتها و اعتبارسنجی داخلی، توسعه سریع، کاهش خطا و عملکرد بالا را فراهم میکند.
تمرکز اصلی FastAPI شامل موارد زیر است:
- توسعه سریع و بهینه
- کاهش خطا و باگ در کدنویسی
- عملکرد بالا و پاسخدهی سریع
مقایسه فریمورکها
| ویژگی | Django | Flask | FastAPI |
|---|---|---|---|
| نوع | فریمورک Full-Stack | میکروفریمورک | فریمورک API-محور |
| کاربرد اصلی | اپلیکیشنهای وب پیچیده | اپلیکیشنهای وب سبک | APIهای سریع، مدرن و با کارایی بالا |
| عملکرد | متوسط | بالا | بسیار بالا |
| پشتیبانی همزمان | جزئی (از Django 3.1) | جزئی (با افزونهها) | کاملاً بومی |
| ORM | سازگار داخلی (Django ORM) | اختیاری (SQLAlchemy یا کتابخانههای دیگر) | اختیاری (SQLAlchemy یا کتابخانههای دیگر) |
| موتور قالب | سازگار داخلی (Django Template) | Jinja2 | Jinja2 یا هر موتور قالب دیگر |
| اعتبارسنجی داده | سازگار داخلی (Forms و ModelForms) | اختیاری (WTForms و غیره) | سازگار داخلی (Pydantic) |
| پنل مدیریت | سازگار داخلی (Django Admin) | ندارد (با افزونهها مانند Flask-Admin) | ندارد |
| مسیریابی | URL dispatcher با regex و path converters | ساده، مبتنی بر دکوراتور | پیشرفته، مبتنی بر دکوراتور با تایپهینت |
| احراز هویت | سازگار داخلی | اختیاری (Flask-Login یا دیگر کتابخانهها) | اختیاری (کتابخانههای جانبی) |
| تولید مستندات | حداقلی (با ابزارهای جانبی) | حداقلی (با ابزارهای جانبی) | خودکار (Swagger و ReDoc) |
| ویژگیهای امنیتی | سازگار داخلی (CSRF, XSS و غیره) | محدود، نیازمند افزونه | برخی داخلی، بیشتر با افزونهها |
| جامعه و اکوسیستم | بزرگ | بزرگ | در حال رشد |
| شیب یادگیری | تند به دلیل ویژگیهای داخلی زیاد | ملایم به دلیل سادگی | متوسط |
| پشتیبانی از مهاجرت | سازگار داخلی (Django Migrations) | اختیاری (Flask-Migrate) | اختیاری (Alembic) |
| مقیاسپذیری | خوب برای اپلیکیشنهای پیچیده | خوب برای اپلیکیشنهای کوچک تا متوسط | عالی برای APIهای بزرگ |
| استقرار | مستندات کامل برای محیطهای مختلف | ساده و انعطافپذیر | بهینهشده برای محیطهای مدرن (Docker، Kubernetes) |